PLANINA ISTORIJE, LEGENDI I PRIRODE
Juhor
Juhor nije samo planina. On je čuvar hiljadugodišnjih tajni, mesto gde se priroda, istorija i legende prepliću na svakom koraku.
OTKRIJ PRIČU JUHORA
Planina koja pamti vekove
Juhor nije samo planina. On je čuvar hiljadugodišnjih tajni, mesto gde se priroda, istorija i legende prepliću na svakom koraku.
Na njegovim šumovitim padinama vekovima su nastajala utvrđenja, svetilišta i naselja. Ovde su Kelti podizali svoje gradove, Vizantinci gradili tvrđave, a narodno predanje sačuvalo priče o vojvodi Momčilu, njegovom krilatom konju Jabučilu i skrivenim riznicama.
Danas Juhor predstavlja jedinstven spoj očuvane prirode, bogatog kulturnog nasleđa i zadivljujućih vidikovaca. Svaki njegov vrh, izvor i šumska staza kriju novu priču koja čeka da bude otkrivena.
Dobro došli na putovanje kroz više od dve hiljade godina istorije.
JUHOR UKRATKO
Planina između Morave i Levča
01
Veliki Vetren
Najviši vrh Juhora uzdiže se na oko 775 metara nadmorske visine.
02
22 kilometra
Planinski masiv pruža se približno pravcem sever–jug.
03
Tromoravlje
Sa vrhova se nadziru doline Velike Morave i stari putevi Pomoravlja.
PRIRODNO BOGATSTVO
Šume, divljač i široki vidici
Prostrane listopadne šume, potoci i skriveni proplanci daju Juhoru prepoznatljiv mir. U njegovim šumama žive srne, divlje svinje, lisice i druge vrste, dok se sa viših delova otvaraju pogledi prema Pomoravlju, Levču i okolnim naseljima.
Šume Juhora
Hrastove i bukove šume, planinski potoci i proplanci čine najveći deo pejzaža.
Divljač
Srna, divlja svinja, lisica i vuk deo su živog sveta juhorskih šuma.
Vidikovci
Sa planinskih vrhova pružaju se pogledi na doline i udaljene planinske vence.
PRAISTORIJSKO NASLEĐE
Keltski grad na Velikom Vetrenu
Na prostoru Velikog Vetrena nalaze se tragovi praistorijskog i keltskog utvrđenja koje je nadziralo doline i stare puteve Tromoravlja.
Posebno je značajna keltska ostava stara približno 2.100 godina. Među nalazima se pominju metalni predmeti, delovi oružja, konjičke opreme, alati i ukrasi. Oni svedoče o razvijenoj obradi metala, vojnom značaju i povezanosti Juhora sa širim keltskim svetom.
Dominantan položaj Velikog Vetrena omogućavao je osmatranje plodnih dolina i trgovačkih pravaca, pa je utvrđenje verovatno imalo odbrambenu, privrednu i komunikacionu ulogu.
VIDEO PRIČA
Keltski grad na Juhoru
Video prilog donosi priču o keltskom utvrđenju na Velikom Vetrenu, arheološkim nalazima i značaju Juhora za istoriju Pomoravlja i Tromoravlja.
VIZANTIJSKO UTVRĐENJE
Momčilov grad
Ostaci utvrđenja nalaze se na Gradiškom kliku, na istočnim padinama Juhora, u ataru sela Potočac.
Lokalitet je približno na 371 metru nadmorske visine, između dubokih dolina potoka. Na starim kartama pojavljuje se pod imenima Gradište i Gradina, dok ga je narodno predanje sačuvalo kao Momčilov grad.
Arheološka istraživanja ukazuju na veliko urbano naselje iz 5. i 6. veka, sa temeljima zbijenih kuća, crkava i odbrambenih objekata.
TRAGOVI U KAMENU
Kako je izgledalo utvrđenje
Bedemi i rov
Izduženu osnovu pratili su kameni bedemi i suvi odbrambeni rov.
Kapije i kula
Glavni ulaz bio je na zapadu, sa mostom preko rova i kulom koja je štitila prilaz.
Naselje i crkve
U unutrašnjosti su zabeleženi ostaci kuća, crkava i građevine tumačene kao dvor.
LEGENDE JUHORA
Vojvoda Momčilo, Jabučilo i bezdani bunar
Narodno predanje tvrđavu povezuje sa vojvodom Momčilom i njegovim krilatim konjem Jabučilom. Priče o bezdanom bunaru, skrivenom blagu i starim rudnicima vekovima su održavale uspomenu na lokalitet, čak i kada su ga šuma i zemlja gotovo potpuno sakrile.
JUHOR KROZ SLIKE
Priroda i nasleđe jedne planine
Juhor
Šumoviti masiv, planinarske staze i pogledi prema Pomoravlju.
Divljač
Živi svet dubokih šuma i tihih proplanaka.
Keltski grad
Tragovi praistorijskog utvrđenja i arheoloških nalaza.
Momčilov grad
Vizantijsko naselje, bedemi i lokalne legende.
PLANINARSKE STAZE
Put ka Velikom Vetrenu
Jedna od poznatih trasa iz pravca Svojnova prolazi pored manastira Svetog Nikole, vidikovca Živin pogled, Zmajevice i Malog Vetrena, a završava se na Velikom Vetrenu. Druge staze vode iz pravca Sekuriča preko Tepsije, Bukovice i Lipovice.
ODGOVORNA POSETA
Sačuvajmo Juhor
Lokaliteti su šumoviti, strmi i arheološki osetljivi. Ne treba kopati, pomerati kamenje ili odnositi predmete. Ponesite odgovarajuću obuću, vodu, napunjen telefon i offline mapu.
JUHOR I RAŠEVICA
Priča našeg kraja nastavlja da živi
Juhor, Momčilov grad, stari putevi, izvori i predanja čine prirodno i istorijsko zaleđe Raševice. Upoznajmo ga, dokumentujmo i sačuvajmo za buduće generacije.