SELO POD OBRONCIMA JUHORA

O Raševici

Priča o selu pismenih ljudi, bogate istorije, plodne zemlje i zajednice koja čuva svoje korene.

RAŠEVICA – SRCE SREDNJEG POMORAVLJA

Selo između Morave i Juhora

Raševica je selo zbijenog tipa smešteno u zapadnom delu paraćinske opštine, oko 10 kilometara od Paraćina.

Njeno jezgro razvilo se uz put koji povezuje Gilje i Varvarin, na mestu gde se plodna moravska ravnica susreće sa istočnim obroncima planine Juhor. Selo leži na prosečnoj nadmorskoj visini od oko 116 metara, dok se njegov atar prostire na približno 1.183 hektara.

Kroz Raševicu protiče Raševički potok, nastao spajanjem Dubokog i Velikog, odnosno Slatinskog potoka.

RAŠEVICA UKRATKO

Mesto sa čvrstim korenima

10 km

od Paraćina

Blizina grada i glavnih saobraćajnica omogućila je stalnu povezanost sela sa širim krajem.

116 m

nadmorske visine

Raševica se nalazi na dodiru ravnice i blagih juhorskih padina.

1.183 ha

seoskog atara

Plodna zemlja vekovima je oblikovala život, rad i običaje stanovnika.

TRAGOVI KROZ VEKOVE

Istorija Raševice

Raševica čuva tragove života iz različitih epoha, dok pisani izvori i lokalno predanje dopunjuju priču o razvoju sela. Izdvajamo nekoliko važnih tačaka iz njegove prošlosti.

PRAISTORIJA

Više od 40 lokaliteta

Prema kazivanju Miroslava Dimitrijevića u emisiji „Ognjište“, na području Raševice i njenog atara evidentirano je više od četrdeset arheoloških lokaliteta sa tragovima različitih epoha.

1453

Prvi poznati pomen

U emisiji se 1453. godina navodi kao za sada najstariji poznati pisani pomen Raševice u turskom popisu.

1530

Smederevski sandžak

Raševica se ponovo pominje u turskom popisu Smederevskog sandžaka iz 1530. godine.

1690

Poreklo imena

Prema jednom lokalnom tumačenju zabeleženom u emisiji, ime sela povezuje se sa doseljenicima iz Raševca kod Kuršumlije, koji su došli u vreme Velike seobe 1690. godine.

1718

Raševica i Stražanović

U emisiji se navodi da se Raševica pojavljuje na Ešpelcovoj karti i u Najpergovom popisu iz 1718. godine, zajedno sa mestom Stražanović.

VERA I SVETINJE RAŠEVICE

Tri svetinje i živo duhovno nasleđe

Od parohijskog hrama u selu, preko izvora Svete Petke u Sastavcima, do manastirskog kompleksa Svetih apostola Petra i Pavla podno drevnih lipa, Raševica čuva više mesta molitve, zaveta i okupljanja.

Hram Rođenja Hristovog

Izgradnja Hrama Rođenja Hristovog u Raševici započela je 1998. godine postavljanjem temelja. Hram je zidan i tokom 1999. godine, a nakon perioda zastoja radovi su ponovo pokrenuti zahvaljujući meštanima, vernicima i Crkvenom odboru.
Danas se oko hrama razvija čitav kompleks sa letnjim amfiteatrom, planiranom kamenom česmom i crkvenim domom.

Sveta Petka u Sastavcima

U Sastavcima, pod krošnjama i uz Crkveni kladenac, nalazi se mesto posvećeno Svetoj Petki, povezano sa zavetima, molitvom i narodnim predanjem.

Sveti apostoli Petar i Pavle

Na uzvišenju iznad Raševice, nedaleko od izvora Slatina, nalaze se ostaci temelja stare crkve Svetih apostola Petra i Pavla. Pored njih rastu drevne lipe , seoski zapisi i svedoci prošlosti ovog kraja.

Obnova svetinje pokrenuta je sa namerom da novi hram bude deo budućeg manastira Slatina

Detaljniju priču o hramovima, Sastavcima, izvoru Slatina i drevnim lipama pogledajte na posebnoj stranici posvećenoj svetinjama Raševice.

MESTA KOJA PAMTE

Kafana Spasić — tradicija od 1900. godine

Jedno od mesta koje čuva živu istoriju Raševice jeste Kafana Spasić. Prema porodičnom svedočanstvu Dragoslava Spasića u emisiji „Ognjište“, kafana je osnovana 1900. godine i tradicija se prenosila kroz generacije porodice.

Dragoslav navodi da je njegov deda vodio kafanu do 1914. godine, kada je poginuo braneći Beograd. Njegov otac ponovo je otvorio kafanu 1932. godine i radio do mobilizacije 1940. Tokom ratnih godina kroz kafanu su, prema njegovom sećanju, prolazili Bugari, Nemci, četnici i partizani.

Poseban deo priče čine stara porodična fotografija i kafanski bilijar kupljen u Beogradu nakon ponovnog otvaranja kafane 1960. godine. Ova priča zaslužuje posebnu stranicu posvećenu porodici Spasić i mestu koje više od jednog veka prati život sela.

Pogledajte emisiju „Ognjište“

ŽIVOT POD JUHOROM

Selo oblikovano prirodom i ljudima

Plodna ravnica, juhorske šume, potoci, vinogradi i vredne ruke meštana zajedno su oblikovali izgled i karakter Raševice.

NASLEĐE I TRADICIJA

Vekovi na obali Morave

Raševica nije samo selo, već deo dugog istorijskog kontinuiteta Srednjeg Pomoravlja. Njeno ime, stari putevi, blizina Morave i obronci Juhora sačuvali su predanja o različitim narodima, rudarskim tragovima i važnim prelazima preko reke.

Od Kraljevog broda i starih drumova do savremenih saobraćajnica, ovaj prostor je kroz vekove bio mesto susreta ljudi, robe i ideja.

ŽIVOT ZAJEDNICE

Zajednica pismenih i vrednih ljudi

Raševica se kroz istoriju izdvajala obrazovanjem, radom, zajedništvom i brigom o nasleđu.

Škola i znanje

Prva državna četvororazredna škola podignuta je 1923. godine, a selo se dugo izdvajalo velikim brojem pismenih i školovanih ljudi.

Vera i svetinje

Hram Rođenja Hristovog, zapisi i svetinje na Juhoru čuvaju duhovni identitet sela i povezuju generacije.

Zemlja i vinogradi

Poljoprivreda, povrtarstvo i vinogradarstvo ostali su važan deo života i prepoznatljivosti Raševice.

PONOS NAŠEG SELA

Sport i kultura koji okupljaju generacije

Raševica nije čuvala svoje ime samo kroz knjige i predanja. Na fudbalskom terenu, u pesmi, igri i narodnoj nošnji, generacije meštana gradile su zajedništvo koje i danas predstavlja jedan od najlepših delova identiteta sela.

FK Mladost

Fudbalski klub Mladost decenijama je bio mesto okupljanja mladih, igrača, navijača i porodica. Njegova istorija nije samo pregled utakmica i rezultata, već priča o druženju, upornosti, rivalstvima i generacijama koje su sa ponosom nosile ime Raševice.

KUD Raševica

Kulturno-umetničko društvo Raševica čuva pesmu, igru, narodnu nošnju i običaje našeg kraja. Kroz probe, nastupe i susrete sa drugim društvima, ono povezuje mlađe generacije sa tradicijom i predstavlja selo na kulturnim manifestacijama.